Mladi Rusini masovno odlaze u Kanadu

RUSKI KRSTUR – Sekretar Mesne zajednice "Ruski Krstur" Joakim Nađ izjavio je za GL da će ta prestonica Rusina u Srbiji, ukoliko uskoro ne postane opština, ostati bez mladih, koji u sve većem broju odlaze u Kanadu. Nađ kaže da Ruski Krstur samo kao opština može stvoriti uslove za brži privredni razvoj, pre svega formiranjem industrijske zone i dovođenjem investitora iz zemlje i inostranstva. On ističe da opština Ruski Krstur treba da doprinese i očuvanju nacionalnog identiteta Rusina, jer se u tom mestu nalazi egzarhat Grkokatoličke crkve u našoj zemlji, Dom kulture kao čuvar rusinske tradicije, profesionalno rusinsko pozorište i jedina gimnazija na rusinskom jeziku u svetu.

Građani podržavaju Nađovu ideju

Po njegovim rečima, preko 80 odsto punoletnih građana u tom mestu sa oko 5.500 stanovnika izjasnilo se putem ankete da Ruski Krstur postane opština. Agencija "Ženas trejd", u okviru nevladine organizacije "Lokalna samouprava" u Beogradu, sačinila je elaborat o društveno-ekonomskoj opravdanosti ideje da MZ "Ruski Krstur" preraste u opštinu. Meštani Ruskog Krstura, kaže Nađ, podneće zahtev Skupštini opštine Kula da se njihova mesna zajednica organizuje kao posebna jedinica lokalne samouprave, iako je, kako navodi, novousvojeni Zakon o teritorijalnoj organizaciji Srbije za takvu inicijativu postavio izvesna ograničenja.

– Po tom zakonu centar opštine može biti samo mesto koje ima najmanje 10.000 stanovnika, ali postoji klauzula da to pravo može pripasti i manjim mestima u slučaju nekih specifičnosti, koje Ruski Krstur svakako ima. Zakon je predvideo i da Skupština Srbije raspisuje tzv. savetodavni referendum građana postojeće opštine, u ovom slučaju kulske, o tome da li prihvataju da se jedan njen deo izdvoji. Rezultati tog referenduma ne bi imali obavezujući karakter, ali u zakonu piše da ih skupština može uzeti u obzir prilikom odlučivanja o predlogu za osnivanje nove opštine. Dodatni razlog zbog čega građani Ruskog Krstura traže opštinu jeste donošenje Zakona o finansiranju lokalne samouprave, po kome se mesni samodoprinos uplaćuje u opštinski budžet u Kuli. Na taj način oduzima se samostalnost mesnoj zajednici kao interesnoj zajednici građana, koji bi, po odluci o zavođenju mesnog samodoprinosa, trebalo da sami raspolažu svojim novcem izdvojenim za unapređenje mesta svog življenja – kaže Nađ.

Ode sav stručni kadar

Kako je naglasio, to je primer kako zakonodavci demotivišu ljude da ostanu da žive u malim mestima, zbog čega oni pokušavaju da se snađu u gradovima kao što su Novi Sad ili Beograd, ili se odlučuju da slede one koji su već otišli u Kanadu, po logici: ako je njima tamo dobro, biće i nama. Nađ kaže da bi formiranje opštine Ruski Krstur doprinelo tome da se u lokalnoj upravi zaposle mladi školovani ljudi, ističući da se plaši da će, ukoliko se bude odugovlačilo s tom inicijativom, "u Kanadu otići i poslednji stručni kadar potreban za formiranje funkcionalne opštine". Sveštenik Grkokatoličke parohije u Ruskom Krsturu Julijan Rac kaže za naš list da je prošle godine 91 stanovnik tog mesta uzeo krštenicu iz crkve radi odlaska u Kanadu. Primera radi, naveo je on, 2006. godine u Zemlju javorovog lista otišlo je iz Ruskog Krstura 67 osoba, što govori da se trend iseljavanja iz godine u godinu pojačava. Jedna od onih koji su napustili Ruski Krstur i krajem pretprošle godine nastanili se u Kanadi jeste i Jozefina Dervišević, koja je radila kao novinarka i daktilografkinja u rusinskoj redakciji TV Novi Sad. Ona nam je u telefonskom razgovoru rekla da sad radi kao spremačica u bolnici i da je rasterećena briga za egzistenciju koje je imala u našoj zemlji. Njen stariji sin, koji je završio građevinsku školu, zaposlen je u piceriji, a mlađi sin sâm sebe školuje radeći kao trgovački pomoćnik. Jozefina kaže da su ubrzo po dolasku u grad Nort Batleford, u pokrajini Saskačevan, kupili dva automobila, od kojih svaki košta manje od prosečne plate, a da su na 25 godina na kredit uzeli i vrlo komfornu kuću. Po njenim rečima, u Nort Batlefordu već je formirana kolonija bivših žitelja Ruskog Krstura, pa ih je na proslavi Božića u tom gradu bilo 214.

Ne napuštaju mesto, već državu

Joakim Nađ kaže da MZ "Ruski Krstur" očekuje finansijsku podršku za razvoj mesta iz najavljenog programa Ministarstva poljoprivrede "Selo za 21. vek", ali da je neizvesno kad će Vlada Srbije raspisati taj konkurs. On ističe da je aktuelno bavljenje prečim političkim temama bacilo u zasenak i inicijativu za osnivanje opštine Ruski Krstur. Upravo ta neprekidno nestabilna situacija u zemlji razlog je što mladi iz Ruskog Krstura odlaze u Kanadu, kaže Nađ, citirajući jednog mladog čoveka u tom mestu koji je rekao da "ne ide iz mesta, nego iz države".