Za pola veka u čačanskom kraju zatvoreno 13 škola

Čačak – Preci današnjih Čačana učili su slova po srednjovekovnim manastirima, osnovali i školu još pre dva veka, a na poslednjem popisu, pre šest godina, ova opština imala je 1.949 nepismenih, što je 1,66 odsto življa, ili 1,84 procenta meštana starijih od deset leta.

– U objašnjenjima uz popis navedeno je ko se smatra pismenim. To su osobe koje su završile više od tri razreda osnovne škole, zatim one što su završile jedan do tri razreda osnovne, kao i lica bez škole koja su bila u stanju da napišu i pročitaju kratak tekst u vezi sa svakidašnjim životom. Oni koji to ne umeju ubrajaju se u nepismene – kaže za „Politiku” profesor na Višoj tehničkoj školi u Čačku Svetislav Marković, koji je sa dr Ilijom Popovićem autor nedavno objavljene knjige „Leksikon čačanskog obrazovanja”, u kojoj je, uz biografije 1.550 današnjih čačanskih prosvetara, dat istorijat čačanskog školstva, od vremena kad je tursko i islamizovano stanovništvo išlo u medrese – u 17. veku Čačak je imao tri – a raja kod kaluđera učila bekavicu (sricanje), časlovac (molitve) i psaltir.

– Smatra se, ali bez pisanih tragova, da je u Gušavcu, zaseoku Mrčajevaca, škola postojala još u doba Kočine krajine, između 1781. i 1788. Najstarija škola ovog kraja, koja i danas radi, otvorena je u Zablaću za vreme Prvog srpskog ustanka, verovatno 1805 – ističe Marković.

U čačanskoj opštini danas postoji 16 osnovnih škola, ali se broj učenika za osam godina smanjio za 2.337. Školske 1998/1999. ovde je bilo 11.919 osnovaca u 456 odeljenja, a 2006/2007. tek 9.582 đaka i 417 odeljenja. Marković navodi da je u drugoj polovini prošlog veka, zbog smanjenog broja dece, zatvoreno čak 13 osnovnih škola na ovom području. Najpre u Slatinskoj Banji (1954), pa u Preljinskoj Balugi (1961), ostrovačkim zaseocima Solinac i Dobrinje (1963), bresničkom zaseoku Đokići (1966), Donjoj Ježevici (1972), Sokolićima i Caganjama (1976), Jančićima (1981), Brezovicama (1996), a pretprošle godine u bresničkom zaseoku Marinkovići, Rajcu i Milićevcima – Rudnik. U ovdašnjoj ustanovi za obrazovnu delatnost „Kosta Novaković” trenutno rade po dva odeljenja sedmog i osmog razreda osnovne škole (takozvana večernja), gde nastavu pohađa ukupno 84 učenika starijih od 15 godina.

G. Otašević

[objavljeno: 08/03/2008]