Pijaća voda u Zapadnobačkom okrugu puna arsena

SOMBOR - Načelnica Centra za higijenu i humanu ekologiju u Zavodu za javno zdravlje u Somboru dr Ljiljana Sokolova-Đokić izjavila je da pijaća voda u Zapadnobačkom okrugu, čiju ispravnost kontroliše ta ustanova, ima višak gvožđa i arsena, kao i štetnih hemijskih i organskih jedinjenja, a da vodu najlošijeg kvaliteta i dalje piju stanovnici odžačke opštine, piše "Građanski list".

Na postrojenjima za preradu vode u Odžacima nedavno su uništeni crvići, tzv. nematode, zbog kojih je više od godine bila zabranjena upotreba vode iz vodovoda za piće i kuvanje, ali dr Ljiljana Sokolova-Đokić naglašava da u tom gradu iz pijaće vode treba ukloniti i kamenac i prekomerne doze bromatâ.

Najgore u Odžacima

Sokolova-Đokić kaže da se kamenac pojavljuje zbog toga što je voda u Odžacima ekstremno tvrda. Kako je objasnila, normalna tvrdoća vode je od 8 do 10 stepeni, a u vodovodnoj mreži u Odžacima ta vrednost je preko 30 stepeni.

"Kamenac vodi daje neprijatan ukus, usporava kuvanje pojedinih vrsta povrća u njoj i uništava sanitarije. Zasad nije dokazano da kamenac direktno ugrožava zdravlje, ali, s druge strane, voda je namirnica i od njenog sastava zavisi kakvi će se minerali taložiti u našem organizmu. Za bromate se pouzdano zna da učestvuju u produkciji hormona i da nepovoljno utiču na žlezde s unutrašnjim lučenjem. Bromati se u tri do pet puta većoj koncentraciji od dozvoljene javljaju kao posledica tehnološkog procesa prerade vode", kaže dr Sokolova-Đokić. Po njenim rečima, pijaća voda u odžačkoj opštini sadrži i velike količine organskih materija, "zbog čega je gusta, žuta i teška za piće", a ima i deset puta više arsena nego što je dopušteno. Taj kancerogeni element je iz vodovoda u Odžacima odstranjen tako što su u tom gradu zatvoreni duboki bunari i aktivirani plići, u kojima se umesto alarmantnih količina arsena pojavio višak gvožđa, radi čijeg je uklanjanja izgrađena fabrika vode.

Dobro samo u Somboru

Opasne doze arsena u pijaćoj vodi ostale su u selima odžačke opštine, u kojima su zbog toga izgrađene tzv. eko-česme. Sokolova-Đokić, međutim, ističe da te česme nisu pravo rešenje jer pored štetnih materija odstranjuju i neophodne elemente za ljudsko zdravlje, dajući destilovanu, tj. demineralizovanu vodu. Kako navodi, problem viška arsena je na pravi način rešen u Ruskom Krsturu i Kruščiću, u kulskoj opštini, gde je taj element uklonjen zahvaljujući pilot postrojenjima Instituta za hemiju, tehnologiju i metalurgiju iz Beograda.

Na bazi tih rezultata, kaže ona, trebalo bi u Ruskom Krsturu izgraditi fabriku vode, od koje bi se vodovodna mreža razvukla do Kruščića. Pijaće vode u Zapadnobačkom okrugu, navodi dr Sokolova-Đokić, sadrže i povišene koncentracije amonijaka i mangana, a u apatinskoj opštini one imaju i višak potencijalno opasnih organskih materija. Te materije, objašnjava ona, u reakciji s hlorom, koji je jedino sredstvo za dezinfekciju vode, daju kancerogene trihalometane.

Zagađena izvorišta

Izvorišta pijaće vode u kulskoj i somborskoj opštini, kaže dr Sokolova-Đokić, imaju znatno više gvožđa nego što je propisano Pravilnikom o higijenskoj ispravnosti vode za piće. Međutim, ona ističe da gvožđe, "iako muti vodu za piće i ostavlja tragove na sanitarijama, vešu i posuđu", nema negativan uticaj na zdravlje, "nego, čak, ako se unosi u organizam preko takve vode, sprečava malokrvnost". Najbolju vodu za piće, kaže ona, piju stanovnici Sombora, "koji imaju prvoklasnu fabriku vode", dok u 60 odsto naseljenih mesta i u centralnim vodovodima na salašima Lugovo i Žarkovac u toj opštini ima viška arsena i štetnih organskih materija. Zbog toga bi, napominje dr Sokolova-Đokić, u Somboru trebalo izgraditi međumesni vodovod ili razvući mrežu od fabrike vode u tom gradu kako bi i sela u toj opštini mogla da piju kvalitetnu vodu.

Doktorka Sokolova-Đokić kaže da je pijaća voda u Zapadnobačkom okrugu neispravna i "zbog sekundarnog zagađenja uzrokovanog stanjem vodovodne mreže". Ona navodi da se u starim metalnim vodovodnim cevima stvara talog koji zagađuje vodu i pogoduje razvoju štetnih mikroorganizama.