I suze od kamena

U memorijalnom centru Jasenovac, kod spomenika Kameni cvet, rad beogradskog arhitekte Bogdana Bogdanovića, u jugoistočnoj Hrvatskoj, u nedelju je održana komemoracija žrtvama zloglasnog ustaškog logora i obeležena 63-godišnjica proboja poslednjih logoraša, 21. aprila 1945, od kojih je preživeo samo mali broj.

Komemoracija se odvijala usred kontroverzi, posle odluke hrvatskog Sabora da za komemoraciju u Jasenovcu bude odvojeno pet puta manje sredstava nego za obeležavanje sećanja na pripadnike formacija kvislinške naci-fašističke Nezavisne Države Hrvatske, koji su poginuli posle službenog kraja Drugog svetskog rata i koje će biti 17. maja u Blajburgu, u Austriji.

Takva odluka Sabora izazvala je oštra reagovanja, ne samo antifašističke organizacije, već i predsednika Stjepana Mesića i političkih predstavnika Srba, koji su, kao i dobar deo javnosti, zatražili da takva odluka bude promenjena.

U službenoj hrvatskoj istoriografiji, broj žrtava logora procenjuje se između 80.000 i 100.000, pri čemu postoje imena za 73.000 ubijenih. Drugi izvori, međutim, govore o mnogo većem broju pogubljenih. Tako je svetski autoritet za žrtve holokausta, izraelski centar „Jad Vašem“, procenio da je ubijeno više od 500.000 ljudi, među njima većinom Srbi. Procene pojedinih nemačkih generala su se kretale i do 700.000 ljudi, dok je u bivšoj Jugoslaviji navođen broj između 700.000 i 800.000 usmrćenih osoba.