Velika subota i Vaskrs

Srpska pravoslavna crkva, kao i sve pomesne pravoslavne crkve, danas obeležavaju Veliku subotu, dan koji prolazi u iščekivanju najradosnijeg događaja u istoriji spasenja sveta: Vaskrsenja Gospodnjeg – Vaskrsa. Na Veliku Subotu, telom u grobu, a dušom u Adu, Hristos je razrušio vrata pakla. Smrt koja je dotad vladala nad preminulim dušama, pobegla je od Spasitelja. Tada je Gospod duše pravednika iz Ada uveo u Rajska naselja, a pre svih dušu razbojnika koji se pokajao.

Treći dan po Hristovom raspeću na Golgoti i njegovoj smrti na krstu, žene mironosice koje su došle da, po običajima, pomažu Isusovo telo, naišle su na odgurnut kamen od groba i anđela u beloj haljini kako sedi u pećini na desnoj strani. One se prestrašiše i pobegoše od groba da to jave apostolima Jovanu i Petru, koji su se i sami uverili u čudo vaskrsenja.

Prema jevanđelisti Marku, vaskrsli Gospod Hristos se prvi ukazao Mariji Magdaleni, a susrele su ga i ostale žene koje su pobegle s groba. Iako se ne zna kada se tačno dogodilo Hristovo vaskrsenje, pretpostavlja se da je bilo u subotu u noćnim satima, kada prema jevrejskom računanju vremena "osviće nedelja". Vaskrs je najveći hrišćanski praznik i osnova hrišćanske vere. Taj najstariji hrišćanski praznik praznuje se još od apostolskih vremena. Nije se slavio istog dana: negde je proslavljan zajedno s jevrejskom Pashom, negde 14. dana jevrejskog meseca nisana, a negde u nedelju posle Pashe.

Na prvom Vaseljenskom saboru u Nikeji 325. godine odlučeno je da se Vaskrs svuda proslavlja istog dana, i to posle prolećne ravnodnevnice, prve nedelje nakon Pashe i punog meseca. Iz tih razloga Vaskrs je pokretan praznik i može "pasti" od 4. aprila do 8. maja, ali uvek nedeljom. Bez obzira što su pojedine pomesne pravoslavne crkve prešle na novokalendarsko računanje vremena, Vaskrs slave istog dana, izuzev Finske pravoslavne crkve, koja pashalije računa po gregorijanskom kalendaru.

Vaskrsenje Gospoda Isusa Hrista udahnulo je svetu novu nadu da su konačno pobeđeni đavo i greh, kao i posledica greha – smrt, koju je prvi čovek Adam svojim sagrešenjem u Edenskom vrtu preneo na čitav ljudski rod. Svedočanstvo vaskrsenja Hristovog sa žarom su propovedali i njegovi učenici, nadahnuti Duhom Svetim, trpeći zbog vaskrsenja mučeništvo i smrt, uvereni da će "prolazno zameniti neprolaznim", kako piše sveti apostol Pavle, poput svog Učitelja – Sina Božjeg Isusa Hrista. Hristova žrtva i slavno Vaskrsenje dokaz su velike Božje ljubavi prema ljudskom rodu i šansa svakog čoveka da, sledeći nauku Sina Božjega, primi večnu nagradu Oca – Carstvo nebesko i život večni.

Povodom najvećeg hrišćanskog praznika Vaskrsa, u svim hramovima Srpske pravoslavne crkve, kao i u Grkokatoličkoj crkvi u Novom Sadu, održaće se svečane Vaskršnje liturgije. Svim vernicima koji proslavljaju Vaskrs upućujemo čestitke uz tradicionalni hrišćanski pobedonosni pozdrav: Hristos vaskrse – Vaistinu vaskrse!