Parastos žrtvama 'Bljeska'

U Crkvi Svetog Marka služen je parastos za žrtve agresije hrvatskih snaga. Parastos je služio je vikarni episkop Atanasije Rakita sa sveštenicima.

Godišnjica stradanja Srba u zapadnoj Slavoniji, obeležena je i u Republici Srpskoj, gde je služen parastos u crkvi Pokrova Presvete Bogorodice u Gradiški, gde je pre nekoliko godina otkrivena spomen- ploča žrtvama 'Bljeska'.

Kao i svake godine, u znak sećanja na pobijene sunarodnike, sa 'mosta spasa' kojim su Srbi bežali u Republiku Srpsku, spušteni su venci u reku Savu.

Prema podacima nevladine organizacije 'Veritas', u 'Bljesku' je ubijeno ili nestalo 283 -troje Srba, među kojima 57 žena i devetoro dece.

Hrvati su pokupili i pokopali 168 ubijenih Srba, najviše pod oznakom 'nepoznat', a oni ni do danas nisu ekshumirani i identifikovani.

Pokusaj ekshumacije na nekoliko obeleženih lokacija novembra prošle godine nije uspeo - u Cagama nije pronađena grobnica, a u Okučanima i Vrbobljanima ispod krstovama s oznakama NN nisu pronadjeni posmrtni ostaci, pa se postavlja pitanje gde su nestale srpske žrtve, kada se zna da je bilo zatiranja tragova ovog zločina.

Hvatske vojne i policijske snage izvršile su agresiju na zapadnu Slavoniju 1. i 2. maja 1995. godine kada je ova srpska oblast bila zona pod zaštitom UN [sektor 'Zapad'].

Prema srpskim podacima, agresorske snage su bile brojnije od stanovnika zapadne Slavonije u to vreme, odnosno više od 16.000 pripadnika oružanih snaga Hrvatske krenulo je na manje od 4.000 pripadnika Vojske RSK.

Napad je počeo 1. maja u pet časova ujutro iz više pravaca, a stanovništvo je zatečeno na spavanju.

Iznenadnim udarom presečeni su gradovi Pakrac i Okučani s okolinom, a u okruženju hrvatskih snaga našlo se 6.000 Srba.

Umesto da spreče agresiju, zaštitne snage UN, na vreme upozorene od hrvatskih generala, povukle su se na bezbedna mesta, prepuštajući srpski narod na milost i nemilost neprijatelju.

Srbi zapadne Slavonije, koji pamte strašne pogrome u ustaškom koncentracionom logoru Jasenovac za vreme Drugog svetskog rata, kao i stradanja u 'novoustaškom logoru' u Pakračkoj poljani 1991. godine, krenuli su u egzodus put Republike Srpske.

Najviše srpskih civila i vojnika poginulo je ili ranjeno u izbegličkim kolonama na putu Nova Varoš-Gradiška, a ubijani su bombama iz hrvatskih aviona, maljutkama iz helikoptera, topovskim granatama i snajperima.

Ranjenici su gaženi tenkovskim gusjenicama ili dokrajčivani noževima. Civili, koji nisu mogli ili nisu želeli da napuste svoja ognjišta, ako su imali sreću da prežive, smešteni su u logore za civile, a za to vreme pravoslavne svetinje i srpska imanja su opljačkana, opustošena i uništena.

Uskoro su i ovi civili, uz pomoć zaštitnih snaga UN i humanitarnih organizacija, prevezeni u RS i SRJ, od kojih se za sve ove godine vratilo oko 1.500 ljudi, uglavnom starije dobi, dok su ostali rasuti po svetu.

Tokom ofanzive u operaciji 'Bljesak' 1.450 pripadnika srpske vojske Krajine je zarobljeno, većina na prevaru, uz pomoć zaštitnih snaga UN.

Posle zarobljavanja, hrvatski sudovi su za zločine osudili veliki broj Srba, od kojih osmorica još izdržavaju dugogodišnje kazne zatvora u Lepoglavi, a nekoliko desetina zarobljenika prošlo je višegodišnje specijalne torture 'konačišta za zarobljenike' Lora u Splitu.

Operacija 'Bljesak' bila je unapred planirana, trajala je manje od 60 sati i predstavlja završnicu etničkog čišćenja oko 30.000 Srba iz zapadne Slavonije, naveo je predsednik Dokumentaciono-informativnog centra 'Veritas' Savo Štrbac podsetivši da za zločine počinjene nad Srbima još niko nije odgovarao.

'Hrvatski generali Stipetić, Agotić, Džanko, Mareković, Kruljac i brigadir Galješević, koji su po nalogu Tudjmana, Šuška i Bobetka isplanirali i izveli akciju pod zvučnim nazivom 'Bljesak', još su na slobodi, ovjenčani slavom hrvatskih nacionalnih heroja', kazao je on.

Štrbac je podsetio da je bila podneta jedna krivična prijava i to protiv generala Mladena Kruljca, u to vreme komandanta Treće gardijske brigade hrvatske vojske, i vojnika Tomislava Abramovića, koji je po naredjenju Kruljca hicom iz snajpera ubio srpskog civila Miroslava Vučkovića iz Okučana.

U junu 2006. godine je hrvatsko tužilaštvo i tu jedinu prijavu odbacilo uz obrazloženje da se radilo 'o uobičajenom vojnom postupanju u borbenom djelovanju u ratnim operacijama', ispričao je Štrbac, dodavši 'da apsurd bude veći, predsedbik Hrvatske i komandant njenih oružanih snaga Stjepan Mesić je u martu 2007. generala Kruljca imenovao za komandanta Hrvatske kopnene vojske.

Nažalost, ni haško tužilaštvo se nije intenzivno bavilo zločinima počinjenim nad Srbima u ovoj akciji, mada mu je 'Veritas' dostavio sav dokazni materijal, istakao je Štrbac.

Parastos Srbima ubijenim u hrvatskoj akciji 'Bljesak'

U crkvi Presvete Bogoradice u Gradiški danas je sveštenstvo Srpske pravoslavne crkve služilo parastos Srbima iz zapadne Slavonije poginulim u akciji 'Bljesak', koju su izveli propadnici vojske i policije Hrvatske 1. maja 1995. godine.

Nakon parastosa, kome su prisustvovali preživeli Srbi i članovi porodica ubijenih, sa mosta na Savi spušteni su u reku venci i cveće u znak sećanja na sve srpske žrtve u hrvatskoj akciji 'Bljesak'.

Ovom činu prisustvovao je i premijer RS Milorad Dodik, kao i predstavnici udruženja izbeglih Srba sa područja bivše Republike Srpske Krajine, boračkih i drugih organizacija.

Govoreći o značaju ovog datuma, premijer RS je kazao da je veoma važno da se obeleži 1. maj kao datum kada su u hrvatskoj vojnoj akciji stradali Srbi iz zapadne Slavonije i da se naglasi da, ni posle 13 godina, niko ko je ubijao te nevine ljude nije priveden pravdi.

'To je ostalo izvan rada zakonodavnih pravosudnih organa i u Hrvatskoj i BiH i to je nepravda koja više boli od činjenice da se počinioci zločina ne privode pravdi', rekao je Dodik.

Ukazujući na potrebu da se procesuiraju zločini počinjeni u vreme rata na prosotoru bivše Jugoslavije, Dodik je rekao da je zločina bilo na svim stranama i da se zalaže da svi oni koji su počinili zločin treba i da odgovaraju, bez obzira na kojoj su se strani nalazili.

'Sve zločine treba procesuirati, ali boli činjenica da se to radi selektivno i da izostaju mnogi koji su pocicnili zločine prema Srbima i oni kao po nekom nepisanom pravilu se ne procesuiraju', rekao je Dodik.