U SAD pomilovan terorista Zvonko Bušić

Od našeg stalnog dopisnika

Zagreb, 8. jula – Američka savezna komisija za pomilovanja odlučila je da, posle 32 godine provedene u zatvoru, oslobodi hrvatskog emigranta i ustaškog teroristu Zvonka Bušića (62), koji je 1977. godine osuđen na doživotni zatvor zbog otmice putničkog aviona na liniji Njujork–Čikago i pogibije policajca koji je pokušao da demontira postavljenu eksplozivnu napravu na njujorškoj železničkoj stanici.

Prema izjavi portparola te komisije Tomasa Hačinsona, komisija za pomilovanja je naložila da Bušić bude oslobođen 20. jula i pušten na uslovnu slobodu iz zatvora u Indijani u kojem se trenutno nalazi. Time bi odmah bio prebačen u nadležnost Imigracione službe (INS), koja treba da donese nalog o njegovoj deportaciji bez prava povratka u SAD.

„Bušić će biti premešten u pritvor Imigracione službe koja je ovlaštena da donese nalog o deportaciji. Ako se nalog o deportaciji izvrši, uslov je da više nema pravo na povratak u SAD”, napominje Hačinson.

Grupa hrvatskih proustaških terorista s Imoćaninom Brunom Bušićem na čelu (hrvatska informativna agencija HINA ih naziva „grupom hrvatskih političkih aktivista“) otela je 10. septembra 1976. godine putnički aviona „boing 727 TWA 355” na letu između Njujorka i Čikaga, a glavni cilj je bio da iz njega bace letke iznad Londona i Pariza u kojima objašnjavaju svoju borbu za nezavisnu Hrvatsku. Odmah po otmici aviona postavili su zahtev da se objavi i sadržaj njihovog drugog letka koji su ostavili u miniranom pretincu za prtljag na jednoj njujorškoj železničkoj stanici. Međutim, prilikom otvaranja tog pretinca poginuo je jedan američki policajac.

Pošto su bacili letke iznad Londona i Pariza, grupa Zvonka Bušića zvanog Taik predala se u Parizu, a iduće godine na suđenju u SAD Zvonko i njegova supruga Džulijen zbog terorističke delatnosti (otmice putničkog aviona i pogibije policajca) osuđeni su na doživotni zatvor, a njihovi saradnici Frane Pešut, Slobodan Vlašić i Petar Matanić na po 30 godina zatvora.

Posle 11 godina ta trojica su pomilovana i oslobođena, a 1989. godine na uslovnu slobodu je puštena i Džulijen Bušić, koja je odmah po dolasku Tuđmana na vlast došla u Hrvatsku i zaposlila se u državnim organima. Tuđman i njegov ministar odbrane Gojko Šušak intervenisali su 1996. godine kod Vorena Kristofera za oslobađanje Bušića, ali bez uspeha, a to je ponovo 2004. godine pokušao i tadašnji hrvatski ministar inostranih poslova Miomir Žužul. Međutim, američka komisija za oslobađanje zatvorenika tada je odbila pomilovanje, da bi ga odobrila dve godine kasnije, u septembru 2006. godine. Tada se verovalo da će biti deportovan u Hrvatsku do kraja oktobra te godine, ali je žalbeni postupak iskomplikovao stvar i Bušić je zadržan u zatvoru sve do sada.

Tadašnji predsednik Hrvatskog sabora Vladimir Šeks (HDZ) tih dana je izjavio da je „Zvonko Bušić jedan od pionira borbe za hrvatsku slobodu od beogradske hegemonije, ali metode nisu bile u skladu s demokratskim standardima”. Poučena iskustvom od pre dve godine, Džulijen Bušić povodom najnovije vesti o pomilovanju supruga oprezno izjavljuje u današnjim zagrebačkim novinama: „Imamo naznake da bi Zvonko mogao biti pušten na slobodu, ali se nikad ne zna. Verovaću u to kad ga vidim”.

R. Arsenić

[objavljeno: 09/07/2008]