POZORIŠNE PREMIJERE: Bez isprike

Dnevnik

Boris Senker, (P)lutajuće glumište, režija Robert Raponja, Narodno pozorište „Toša Jovanović”, Zrenjanin

Drama Borisa Senkera počinje “Isprikom glumcima”: “U ovom nizu prizora, u kojima se prelazi iz jedne predstave u drugu – jedanput na početak bez sredine i kraja, drugi put na kraj bez sredine i početka, treći put u sredinu bez početka i kraja – nema ni likova. Postoje samo skice, poneka, jedva naznačena crta karaktera, temperamenta ili svjetonazora, ali nikad razrađena, nikad objašnjena, nikad vidljivo uklopljena u neku cjelinu. Prijelazi su skokoviti, promjene nagle, nemotivirane. Zamislite da prolazite hodnikom vagona i imate vremena samo baciti pogled u odjeljke...” Kad bi se to još zamišljalo, bilo bi “dobro”, ali to je uprizoreno na sceni i tu nema bega. A nema ni isprike čitaocu/ gledaocu...

U predstavi “Kron - (p)lutajuće glumište” reč je o glumačkoj trupi koju preuzimaju “gospodari” - oni koji plaćaju - i cirkus počinje. Iako se pisac “ispričao”, u naznakama se naslućuju fragmenti koji bi da tekstom, glumom, scenskim delanjem i predstavom reprezentuju jedno (apsolutizovano) viđenje glumca/ glumice kao roba strasti, šmire, Bahusa, pri tome i dalje slobodnog, jer je prepuštanje upravo ono što mu na tom p(l)utu i pomaže. Nepovezane (auto)refleksije na jedan od najstarijih zanata i njegovu istoriju kroz vreme (hronos/ Kron), reditelj Raponja režira zahvaljujući gotovo potpunom poštovanju Senkerovih didaskalija, koje tekst “obogaćuju” raznoraznim mudrolijama, pa se tako na kraju zaista i desilo ono što se na početku ovog teksta i kazalo.

Sve bi to bilo lepo i zabavno (zahvaljujući punom poverenju i predanom radu glumaca zrenjaninskog pozorišta Ono/ predstava živi), kabaretski zaigrano, ali zaista je teško pratiti i prihvatiti taj i takav “iracionalitet” ukoliko čovek i sam nije (privremeno) neuračunljiv. Sanja Ristić-Krajnov, Sanja Mikitišin, Andrej Šepetkovski, Ivan Đorđević, Nataša Luković, Mirko Pantelić, Aleksandar Bogdanović, zaista daju sve od sebe, i sebe, nepotrebno lomeći jezik hrvatskim, ali baš kao i suštinski neupotrebljen ostatak ansambla, ostaju na nivou dekoracije, atrakcije, sem u nekolicini poetskih pasaža smanjenog tempa i intimnog intenziteta, gde se još i može osetiti duh (p)lutajućeg glumišta: “Otvorite se/ crne dveri pakla/ pak nek u vama nestane to tijelo/ kad nije moglo.../ Kad nije moglo...” ili “U plavom svjetlu rampe, kad se sve preobrazi, kad prosto sukno postane baršun, ljepenka mramor, a gladni prosjak dokoni kraljević...”

Iako je iskustvo postdramskog, kojoj svakako pripada i “Kron - (p)lutajuće glumište”, u nekoj vrsti sukoba s tradiranom logikom teatra, izbegavanja očekivanog, razvijanja iracionalnog plana, u njemu se ipak može i mora naći minimum konvencije zarad onog čime čitalac/ gledalac jedino raspolaže uranjajući u jednu dramsku materiju - zarad čula, uključujući i racio kao jedno. Nepovezanost je nemoguća, jer prema tome što je nepovezano ne bi bilo odnosa, insistiranje na dinamici rezultira statikom, a nesrazmera intimnosti i “urbi et orbi” pristupa celu stvar čini površnom, manifestnom. Tako je izneveren i sam urediteljski princip titana Hronosa (Krona), primordijalnog božanstva rođenog iz loze Haosa, majke Gee (Zemlje) i oca Urana (Neba).

Igor Burić

Poslato 18.11.2008