Seljak otkrio caricu

MEĐU brojnim retkim biljnim vrstama koje su našle utočište u zaklonima litica klisure Mileševke najznačajniji dragulj je Pančićeva omorika. Duboko usečena klisura između masiva Zlatara i Jadovnika skrivala je caricu četinara od naučnika i šumara, sve do 1975. godine, kada ju je otkrio jedan seljak.

Vukoman Milanović (1912 - 1989), iz prijepoljskog sela Međani, zapazio je na Ravništu, na ušću Međanske reke u Mileševku, neobično četinarsko drvo "isto ko smrča, a nije smrča". U najužem delu kanjona, na nepristupačnom terenu, uz korito reke. Iznad vitkih omorika samo parče neba.

- Tri-četiri godine mi je otac, kad sam dolazio kući sa službe u novovaroškom kraju, govorio "što ne vidiš koje je ono drvo" - priča za "Novosti" penzionisani šumar Milinko Milanović (75). - U leto 1975. godine, u vreme kosidbe, uveče me prekori "ne šće ti da ono vidiš" i izjutra se na konju pojavi iz kanjona sa granama i zrelim šišaricama tog četinara.

Upornost stočara i pčelara iz podzlatarskog sela doprinela je da se otkrije tajna vekovima skrivana. Uzorci su odneti do Šumske sekcije u Novoj Varoši, a ubrzo je iz Prijepolja u kanjon stigla ekipa šumarskih inženjera i tehničara.

- Uzorke zemljišta, prizemne flore, grančice i šišarice odneli smo na Šumarski fakultet u Beogradu, gde je potvrđeno da se radi o lepoj i retkoj omorici - zapisao je reči šumarskog inženjera Budimira Sekulića, reporter lokalnog lista "Polimlje" Ljubivoje Aleksić, pre 33 godine.

Otkriće najjužnije tačke areala Pančićeve omorike izazvalo je velike interesovanje, pa je narednih godina stanište proglašeno za strogi prirodni rezervat i pojavilo se nekoliko radova i brošura.

- Svi su redom zaboravili doprinos mog oca Vukomana u otkrivanju staništa Pančićeve omorike. Namerno su prećutkivali činjenice. Nedavno sam od Zavoda za zaštitu prirode zatražio da isprave ovu nepravdu - naglašava sin Milinko.