Impresionizam u Srbiji

Nadežda Petrović, „Portret sestre Anđe“ U Galeriji Narodnog muzeja u Čačku otvorena je impozantna izložba „Impresionizam u Srbiji“ iz zbirke Narodnog muzeja u Beogradu. Predstavlja 40 radova 20 umetnika koji su stvarali, uglavnom, u prvoj polovini 20. veka. Povod za ovaj lep likovni događaj je obeležavanje 600 godina od prvog pomena imena Čačak sačuvanog u Dubrovačkom arhivu.

Među autorima tematske postavke su Nikola Bešević, Beta Vukanović, Paskoje - Pasko Vučetić, Mališa Glišić, Vasa Eškićević, Vidosava Kovačević, Ana Marinković, Kosta Miličević, Milan Milovanović, Marko Murat, Živorad Nastasijević, Miodrag Petrović, Pavle - Paja Predragović, Borivoje - Bora Stevanović, Natalija Cvetković, Stevan Ćalić i, naravno, Nadežda Petrović. Međutim, na izložbi su i slike umetnika koji se uobičajeno ne vezuju za impresionizam, kao što je Đorđe Krstić, ili Milo Milunović, kao i manje poznatog Božidara Karađorđevića, sina Karađorđevog unuka Đorđa i Sare - Sarke, kćerke kapetana Miše Anastasijevića, ne baš omiljenog u porodici, jer se govorkalo da je u Parizu, gde je diplomirao prava, a potom učio graviranje i slikanje, bio „blizak“ sa svojim učiteljem Pjerom Lotijem.

- Zna se da naš impresionizam kasni za francuskim. On nije tipičan, ali svedoči o rasprostranjenosti i trajanju francuskog impresionizma i zato je dragocena pojava. Poznato je i da su francuski impresionisti bili nadahnuti japanskim estampama i pod uticajem Ševrelovih istraživanja u optici, ali je zanimljivo kako je Sava Šumanović, iz slikarskog ugla, došao do zanimljivog zapažanja. Naime, Šumanović je tvrdio da je impresionizam tipično francuska tradicija, jer su zapravo impresionisti primenjivali postupak veza goblena kod koga se čiste boje slažu jedne uz druge, iz tehničkih razloga. Podsećam, impresionisti su počeli da koriste čiste boje bez mešanja na paleti, koje su se tek u oku posmatrača spajale u nijanse. Đorđe Krstić je preteča impresionista, zapravo učitelj mnogih od njih, čiji je postupak do krajnjih konsekvenci dovela njegova učenica Nadežda Petrović. Njen fascinantan portret sestre Anđe, koja se dopisivala sa Tolstojem, volim da zovem „srpskom Mona Lizom“, jer pleni svojim setnim pogledom. Najzad, tu je i Milo Milunović koji je počeo kao poentilista, o čemu svedoči upravo slika sa izložbe - „Ulica“, iz 1918. godine - objašnjava autor izložbe „Impresionizam u Srbiji“ Ljubica Miljković, viši kustos Narodnog muzeja u Beogradu, i naglašava da su srpski impresionisti verovali u to što rade i da njihova ostvarenja označavaju početak moderne kod nas, bez obzira na teškoće sa kojima su se suočavali. Izložba je već bila u Nišu i Pirotu, ali u smanjenom obliku zbog prostora. Čačanska traje do kraja maja.